Evet, taraflar beş yıl dolmadan kira tespit davası açabilir. Örneğin taraflar sözleşmeye bir zam oranı yazmamış ve yeni kirada anlaşamamış olabilir. Bu durumda hâkimden yeni kira bedelini belirlemesini isteyebilirler. Hâkim ilk beş yılda TÜFE sınırına uyar. Beş yıl kuralı ise hâkimin yeni bedeli belirlerken emsal kiraları da hesaba katmasına ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu m.344–345
Beş yıl dolmadan kira tespit davası hangi durumda açılır?
Önce konut veya çatılı iş yeri kira sözleşmenizdeki artış maddesine bakın. Tarafların kararlaştırdığı zam, TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşmadığı ölçüde geçerlidir. Örneğin sözleşmedeki oran TÜFE sınırının altındaysa ev sahibi tek başına daha yüksek bir zam yapamaz.
Taraflar artış konusunda anlaşmamışsa hâkim, taşınmazın durumunu da dikkate alarak hakkaniyete uygun bir bedel belirler. Bu durumda TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı üst sınırdır. Bu yüzden TÜİK bülteninde bakmanız gereken satır “on iki aylık ortalamalara göre değişim” satırıdır. TBK m.344 · TÜİK TÜFE bülteni
Ev sahibi TÜFE’nin üzerinde zam isterse ne olur?
Aylık kiranızın 20.000 TL, örnekte kullanacağımız TÜFE oranının da %30 olduğunu düşünelim. Bu durumda TÜFE sınırına göre aylık kira en fazla 26.000 TL olabilir. Diyelim ki ev sahibi çevredeki benzer daireler için 32.000 TL istendiğini söylüyor. Buna rağmen ilk beş yıldaki olağan yenilemede sırf bu nedenle sizden 32.000 TL isteyemez. Ancak sözleşmede daha düşük ve geçerli bir artış oranı varsa hesabı o oranla yaparsınız. TBK m.344
Beş yıl dolunca hâkim emsal kiraları nasıl değerlendirir?
Kira ilişkisi beş yılı tamamladığında, altıncı kira dönemi için taraflar hâkimden emsal kiraları da hesaba katarak yeni bedeli belirlemesini isteyebilir. Hâkim TÜFE’yi, taşınmazın durumunu ve benzer taşınmazların kira bedellerini birlikte değerlendirir. Dolayısıyla bu aşamada TÜFE, hâkimin baktığı ölçütlerden biridir. Hâkim TÜFE oranının üstünde de bir bedel belirleyebilir.
Örneğin kira 1 Eylül 2022’de başladıysa ve aynı kira ilişkisi kesintisiz devam ediyorsa, 1 Eylül 2027’de altıncı kira dönemi başlar. Ev sahibinin emsal kira talep etmesiyle kira kendiliğinden değişmez. Taraflar mahkemeye giderse bedeli hâkim belirler. TBK m.344/3
Kira tespit davasında 30 gün kuralı nasıl işler?
Otuz günlük kural, mahkemenin belirlediği yeni kiranın hangi tarihten itibaren geçerli olacağını etkiler. TBK m.345’e göre yeni kiranın dönem başından geçerli olması için üç ihtimal var.
- Davacı, yeni kira dönemi başlamadan en az 30 gün önce dava açar.
- Kiraya veren, yeni dönem başlamadan en az 30 gün önce kirayı artıracağını kiracıya yazılı olarak bildirir. Bu durumda yeni kira döneminin sonuna kadar dava açabilir.
- Ayrıca sözleşme yeni dönemde zam öngörüyorsa davacı, yeni kira döneminin sonuna kadar dava açabilir.
Bu nedenle sözleşmenin başlangıç tarihini ve varsa bildirimin kiracıya ulaştığı günü kontrol edin. Arabuluculuk takvimini de hesaba katın. TBK m.345 · 6325 sayılı Kanun m.18/A ve 18/B
Önce arabulucuya mı, mahkemeye mi başvurulur?
Önce arabulucuya başvurun. Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa davacı sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir. Bunun için arabuluculuk son tutanağını dilekçesine ekler. Kira sözleşmesi ve ekleri, ödeme dekontları, varsa yazılı artış bildirimi ve bildirimin ulaştığını gösteren belge, hangi kira döneminde sorun çıktığını gösterir. 6325 sayılı Kanun m.18/A ve 18/B · Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4
Sık sorulan sorular
Kira tespit davasında beş yıl şartı kalktı mı?
Hayır. Hâkime emsal kiralara bakma yetkisi veren TBK m.344/3 yürürlükte. İlk beş yıldaki olağan kira artışında ise m.344’ün ilk iki fıkrası TÜFE sınırını belirler. TBK m.344
Kiracı beş yıl dolmadan kira tespit davası açabilir mi?
Evet. Kiracı da yeni dönem kira bedelinin belirlenmesini isteyebilir. Bunun için önce sözleşmedeki zam maddesine ve uyuşmazlığın hangi kira döneminde çıktığına bakın. TBK m.344–345
Kira tespit davası açılırsa kiracı evden çıkar mı?
Kira tespit davası, yenilenen dönemde ödenecek kira bedelini belirler. Kanun, tahliye için ayrı sebepler ve başvuru yolları öngörür. TBK m.344–352
Son mevzuat kontrolü 13 Kasım 2026. Bu yazı konut ve çatılı iş yeri kiralarındaki genel kuralları açıklar. Her uyuşmazlığı kendi sözleşmesi, bildirimleri ve tarihleriyle birlikte ele almak gerekir.